Organizasyonel çok yönlülük

Her başarılı organizasyon aynı zorlukla karşı karşıyadır: bugünün işinde mükemmel olurken yarının işini icat etmek. Ürünler bir S eğrisi izler ve bir sonraki eğrinin, mevcut eğri zirveye ulaşmadan başlaması gerekir. Oysa bugünün işinden yararlanmaya devam etme baskısı tam da o anda en güçlüdür.

Çift Yönlülüğün Ötesinde Bu zorluğa verilen yerleşik yanıt olan organizasyonel çift yönlülük (organisational ambidexterity), iki çalışma modu tanımlar: yeniyi keşfetmek ve kanıtlanmış olandan yararlanmak. Ancak inovasyonların çoğu, tam da birinden doğrudan diğerine atlanırken ölür. “Organizasyonların iki ele ihtiyacı yoktur. En az üç ele ihtiyaçları vardır.” Keşif ile ölçeklendirme arasında vazgeçilmez bir ara evre bulunur: ham bir fikri güvenilir, tekrarlanabilir ve ölçeklendirmeye hazır hale getirmek. Bu evreye olgunlaştırma diyoruz. Keşfetme (explore), olgunlaştırma (exact) ve yararlanma (exploit) işlerini aynı anda yürütebilme kapasitesine ise organizasyonel çok yönlülük (kitapta: Organisational Multidexterity) adını veriyoruz.

Üç Mod, Üç Çalışma Biçimi

• Keşfetme: yeniyi ortaya çıkarmak. Başarı, öğrenmeyle ölçülür. Burası öncülerin alanıdır.
• Olgunlaştırma: “bazen işe yarıyor” durumunu “her seferinde işe yarıyor” durumuna dönüştürmek. Burası yerleşimcilerin alanıdır.
• Yararlanma: kanıtlanmış olanı ölçeklendirmek ve optimize etmek. Başarı verimlilik, akış hızı ve kâr marjıyla ölçülür. Burası şehir plancılarının alanıdır.

Her modun kendine özgü bir kültürü ve kendi başarı ölçütleri vardır. Keşfi yararlanmanın ölçütleriyle değerlendirmek, onu daha kendini kanıtlayamadan öldürür.

Neden Kendiliğinden Gerçekleşmez Organizasyonlar, hayal gücü eksikliğinden değil, tasarımları gereği yararlanmaya yönelir. Kaynaklar öngörülebilir getirilere akar, süreçler mevcut işe göre ayarlanmıştır ve ortak bir yapı içinde her seferinde yararlanma kazanır. Bu nedenle çok yönlülük bir liderlik temennisi değil, yapısal bir yetkinliktir. Her modun kendi yapısına, kaynaklarına, yönetişimine ve başarı ölçütlerine ihtiyacı vardır; yatırımın da bugünün ana işi, yeni ortaya çıkan fırsatlar ve gelecekteki olasılıklar arasında dengelenmesi gerekir.

Vazgeçmenin Acısı Yeniye yer açmak, bir zamanlar işe yarayan yapılardan vazgeçmek anlamına da gelir ve bu gerçek bir kayıptır. Bu açıdan bakıldığında yeniden yapılanma, bir başarısızlığa değil, adaptasyona işaret eder.

Daha Büyük Bir Resmin Parçası Organizasyonel çok yönlülük; Hızlı iyileştirme döngüleri, Çözüm odaklılık ve Adaptif liderlik ile birlikte adaptif bir organizasyonun dört boyutundan biridir. Boyutlar bir metodoloji değil, bir bakış açısıdır. On iki ilkeye dayanan adaptiflik, iki temelden doğar: hızlı değişimi mümkün kılan yapılar ile insanlar, ekipler ve onları birbirine bağlayan sistemler arasındaki sağlıklı ilişkiler. Adaptive Organisations: Thriving in Complexity adlı kitabımız bunların tümünü ortaya koyar; bu boyut, kitabın 7. bölümünün konusudur.